گهگداری دوست دارم که از بزرگان یادی کنم که هم زیور و اعتبار وبلاگم باشند و هم یادشان را زنده کرده باشم ، مرحوم دهخدا در سال ۱۲۹۷ ه.ق به دنیا امده و در ۷ اسفند ۱۳۳۴ دار فانی را وداع گفته است نوشته ای که در اینجا اوردم از مجموعه چرند و پرند است که گویا در سال ۱۳۲۴ بعد از این که مظفر الدین شاه فرمان مشروطیت را صادر کرد بصورت مقالات طنز در مجله صور اسرافیل به چاپ می رسیده( اولین شماره ان در ۱۷ ربیع الاول ۱۳۲۵ ه.ق منتشر شد) :


(بعد از چندین سال مسافرت هندوستان و دیدن ابدال و اوتاد و مهارت درکیمیا و لیمیا و سیمیا الحمد لله به تجربه بزرگی نایل شدم و آن دوای ترک تریاک است.اگر این دوا را در هر یک از ممالک خارجه کسی کشف می کرد ناچار صاحب امتیاز می شد...در همه روزنامه ها نامش به بزرگی درج میشد اما چکنم که در ایران قدردان نیست!!!
عادت طبیعت ثانویست.همینکه کسی به کاری عادت کرد دیگر به این آسانیها نمی تواند ترک کند.علاج منحصر به این است که به ترتیب مخصوصی به مرور زمان کم کند تا وقتی که به کلی از سرش بیفتد.
حالا من به تمام برادران مسلمان غیور تریاکی خود اعلان میکنم،که ترک تریاک ممکن است به اینکه اولا در امر ترک جازم و مصمم باشند،ثانیا مثلا یکنفرکه روزی دو مثقال تریاک خورد روزی یک گندم از تریاک کم کرده دو گندم مرفین بجای ان زیاد کند.و کسی که ده مثقال تریاک میکشدروزی یک نخود کم کرده دو نخود حشیش اضافه نماید و همینطور مداومت کند تا وقتی که دو مثقال تریا ک خوردنی به چهار مثقال مرفین وده مثقال تریاک کشیدنی به بیست مثقال حشیش برسد.بعد از ان تبدیل خوردن مرفین به آب دزدک مرفین و تبدییل حشیش به خوردن دوغ وحدت بسیار اسان است.
برادران غیور تریاکی من در صورتیکه خدا کارها را اینطور اسان کرده چرا خودتان را از زحمت حرفهای مفت مردم و تلف کردن این همه مال و وقت نمی رهانید.
ترک عادت در صورتی که به این قسم بشود موجب مرض نیست و کار خیلی آسانی است و همیشه متشخصین هم که میخواهند عادت زشتی را از سر مردم بیندازند همینطور میکنند.
مثلا ببینید واقعا شاعر خوب گفته است که عقل و دولت قرین یکدیگرست.مقلا وقتی که بزرگان فکر میکنند که مردم فقیرندو استطاعت نان گندم خوردن ندارند و رعیت همه عمرش را باید به زراعت گندم صرف کند و خودش همیشه گرسنه باشد ببینید چه می کنند.
روز اول سال نان را با گندم خالص می پزند.روز دوم در هر خروار یک من تلخه،جو،سیاهدانه،خاک اره،یونجه،شن مثلا مختصر عرض کنم ،کلوخ،چارکه،گلوله هشت مثقالی می زنند.
معلوم است در یک خروار گندم که صدمن است یکمن ازین چیزها معلوم نمی شود.سه ماه و ده روز بشود صدمن گندم صد من تلخه ،جو،سیاهدانه،خاک اره،یونجه،شن شده است در صورتی که هیچکس ملتفت نشده و عادت نان گندم خوردن از سر مردم افتاده است.
واقعا که عقل و دولت قرین یکدیگرست.
برادران غیور تریاکی من البته میدانید که انسان عالم صغیرست و شباهت تمام بعالم کبیر دارد یعنی مثلا هر چیز که برای انسان دست می دهد ممکن است برای حیوان ،درخت، سنگ، کلوخ، در،دیوار، کوه، دریا هم اتفاق بیفتد و هر چیز هم برای اینها دست می دهد برای انسان هم دست می دهد چرا که انسان عالم صغیراست و آنها جزو عالم کبیر.....).
چرندو پرند- علی اکبر دهخدا-نشر عطار-1380-صص 22-19

روحش شاد




یادداشتها (9)